استراتژي صادراتي صنعت سيمان ايران

---

شنبه 28 آبان 1390 - 2:42:42 AM

خبرگزاري تخصصي معدن- در حالي که حجم صادرات صنعت سيمان ايران طي هفت ماهه سال جاري به حدود شش ميليون تن رسيده، اما روند صعودي صادرات سيمان ايران بسيار کند بوده و ترکيه گوي سبقت را از صادرکنندگان ايراني ربوده است.
به گزارش معدن نيوز ؛ وزير صنعت، معدن و تجارت اخيرا از رسيدن ظرفيت توليد سيمان کشور به 80 ميليون تن تا پايان سال جاري خبر داد.
در همين حال نشريه بين‌المللي سيمان در تازه‌ترين گزارش خود اعلام کرد که ايران در سال جاري ميلادي با 13.5 ميليون تن و در 2012 با 16.9 ميليون تن در سال اضافه ظرفيت توليد سيمان مواجه خواهد بود. به اين معنا که اين ظرفيت توليد خالي خواهد ماند. اين آمار و ارقام در حالي مطرح شده که صنعت سيمان ايران در هفت ماهه سال 1390 کمتر از 15 درصد توليدات خود را صادر کرده، در حالي که اين نسبت براي صنعت سيمان ترکيه به بيش از 30 درصد رسيده است. اين باعث شد تا ترکيه در سال 2010 ميلادي به بزرگترين صادرکننده سيمان در جهان تبديل شود.
قرار بود سازمان توسعه تجارت در زمينه صادرات دريايي سيمان از توليدکنندگان داخلي حمايت کند که به نظر مي‌رسد اين حمايت نيز تاکنون محقق نشده است. صادرات دريايي به ويژه شيوه مناسبي براي صادرات سيمان به بازارهاي دورتر مانند کشورهاي آفريقايي است.
اگرچه ايران هم‌اکنون نيز به برخي کشورهاي آفريقايي سيمان صادر مي‌کند، اما اصلا قابل توجه نيست. براساس جديدترين گزارش نشريه بين‌المللي سيمان، ظرفيت توليد سيمان در ايران در سال جاري ميلادي 11.1 ميليون تن افزايش خواهد يافت.
اين نشريه ظرفيت اسمي توليد سيمان ايران در سال2010 ميلادي را معادل 66 ميليون در سال اعلام کرد که برآورد مي‌شود اين رقم امسال به 77.1 ميليون برسد. البته غضنفري گفته که اين ظرفيت تا پايان امسال به 80 ميليون تن خواهد رسيد. همچنين پيش‌بيني مي‌شود افزايش ظرفيت توليد سيمان در ايران در سالهاي 2012 و 2013 به ترتيب به 5.9 و 6.3 ميليون تن در سال برسد.
در مجموع برآورد مي‌شود تا سال 2013 ميلادي ظرفيت توليد سيمان در ايران به حدود 89.3 ميليون تن در سال برسد.
از سوي ديگر ميزان توليد، مصرف و صادرات سيمان ايران در سال جاري ميلادي به ترتيب 63.6، 57.8 و 5.8 ميليون تن برآورد شده است.
با اين اوصاف ايران در سال جاري ميلادي با 13.5 ميليون تن و در سال 2012 با 16.9 ميليون تن در سال اضافه ظرفيت توليد سيمان مواجه خواهد بود. نشريه بين‌المللي سيمان تعداد کارخانه‌هاي توليد سيمان در کشورمان را تا پايان سال قبل 59 واحد اعلام کرده و توليد سيمان اين واحدها را نيز در سال 2010 معادل 61 ميليون تن اعلام کرد.
ظرفيت خالي توليد سيمان در کارخانه‌هاي داخلي در حالي پيش‌بيني شده که دو کشور همسايه غربي و شرقي ايران يعني عراق و افغانستان جزو بزرگترين مصرف‌کنندگان و واردکنندگان سيمان در جهان به شمار مي‌روند و اين موضوع بازار بزرگي را براي توليدکنندگان ايراني به وجود آورده است.
با اين وجود پيش‌بيني مي‌شود رشد صادرات سيمان ايران طي سالهاي آينده بسيار اندک خواهد بود. در همين حال ترکيه همسايه غربي ايران، خود را به بزرگترين صادرکننده سيمان در جهان تبديل کرده و اين کشور در سال گذشته ميلادي در مجموع 19 ميليون تن سيمان صادر کرد.
با توجه به همسايگي هر دو کشور ايران و ترکيه با عراق، رقابت اين دو همسايه در بازار سيمان عراق داغ بوده و تا اين جاي کار ترکيه گوي سبقت را از کشورمان ربوده است.
به نظر مي‌رسد صادرکنندگان سيمان ايران استراتژي مشخصي در زمينه صادرات به بازارهاي منطقه نداشته و تنها براساس نياز مشتريان عمل مي‌کنند. اين در حالي است که چين و اوکراين با وجود فاصله زياد بيشتر با عراق و افغانستان توانسته‌اند بخشي از سهم موجود در اين دو بازار را به خود اختصاص دهند.
در همين حال وزير صنعت، معدن و تجارت خبر داده که چون کشورهاي منطقه ظرفيت پذيرش سيمان را دارند، قرار است تا پايان سال 1394 ظرفيت توليد سيمان ايران به مرز 110 ميليون تن برسد.
البته غضنفري به برنامه‌هاي ايران در زمينه صادرات سيمان و چگونگي افزايش سهم در بازارهاي منطقه اشاره‌اي نکرده است.

خلاصه ای معدن و معادن ایران

معدن

عبارت است از محل پیدایش طبیعی یک ماده معدنی (فلزی یا غیرفلزی) که مورد اکتشاف و بهره برداری قرار گرفته است، ومعادل لاتین آن (Mine) میباشد.

تاریخچه

بهره برداری وکشف معادن و ذوب سنگ معدنها و استخراج فلزات از آنها به دوران باستان برمی گردد در مورد مس بعضی از باستان شناسان معتقدند که اولین بار مس در ایران شناخته و مورد استفاده قرار گرفته است. نمونه هایی ازسنگ معدن یافت شده در تل ابلیس در کرمان در حدود 6000 سال قدمت دارند. کهن ترین منطقه ای که آثار ذوب مس در آنجا به دست آمده در سیلک کاشان است. که قدیمی تر از تل ابلیس کرمان است.

مقدمه

سرزمین ما ایران به لحاظ داشتن پوسته ای ناهمگن وتاثیر حوادث مختلف زمین شناسی در شکل گیری آن، از نظر مواد معدنی، سرشار است چرا که تقریبا از تمامی مواد معدنی دنیا برخوردار است.

کانسارهای مهم ایران

کانسارهای مس

ایران به احاظ مس از پتانسیل معدنی بسیار خوبی برخوردار است. بزرگترین کمربند مسی شناخته شده ایران، هم زمان بازون ولکانیکی- پلوتونیکی کمربند قلعه دختر- ارومیه است. از مهمترین این کانسارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

مس سرچشمه:

معدن مس پور فیری سرچشمه در 50 کیلومتری جنوب شهرستان رفسنجان واقع شده است. این کانسار به طور دقیق توسط واترمن (1975)، اطمینان (1981) و شهاب پور (1987 و 1982) مورد مطالعه قرار گرفته است. بزرگترین توده نفوذی منطقه به سرچشمه پورفیری معروف است که ترکیب گرانودیوریتی دارد. میزان ذخیره قطعی تا سال 1975 بالغ بر 450 میلیون تن با عیار 12/1 درصد که تا یک میلیارد تن تخمین زده شده است. میزان 92 میلیون تن ذخیره غنی شده با عیار متوسط 99/1 درصد نیز گزارش شده است. علاوه بر مس، عناصر مولیبدن، طلا ونقره این سیستم قابل ت.وجه است. عیار مولیبدن 03/0 درصد نقره 10 گرم در تن و طلا 3/0 گرم در تن است.

کانسارهای سرب و روی:

کانسارهای سرب وروی کشور ما، توسط دکتر راستادو ودکتر مومن زاده مطالعه شده اند. در منطقه غرب ایران مرکزی، در حدود 170 آثار کانی سازی مربوط به عناصر Pb- Zn- Fe- Ba از دوره کرتاسه تحتانی گزارش شده است که احتمالا همگی از نوع استراتی باند هستند و عبارتند از:

معدن سرب و روی انگوران

معدن سرب و روی انگوران در 110 کیلومتری غرب شهرستان زنجام و در حومه ده دندی انگوران قرار دارد. ذخیره نوع توده ای در آهک و دولومیت قرار دارد. ذخیره قطعی این کانسار 9 میلیون تن و ذخیره احتمالی آن 13 میلیون تن گزارش شده است. عیار روی 25 تا 30 درصد و سرب 3 تا 6 درصد است.
معادن سرب و روی ایران کوه- کوشک و... از دیکر معادن مهم این کانسار هستند.

کانسارهای کرومیت

معادن فعال کرومیت در استانهای هرمزگان، کرمان وخراسان واقع شده اند. که بزرگترین آنها معدن کرومیت آسمینون واقع در استان هرمزگان در 165 کیلومتری شمالی بندرعباس قرار دارد. و ذخیره قطعی آن 000/500/3 و استخراج سالیانه آن 000/35 تن است.

کانسارهای آهن ایران

کانسارهای آهن کشف شده ایران در استانهای یزد، خراسان، کرمان و استان مرکزی واقع شده اند. میزان ذخیره قطعی این کانسارها 8/1 میلیارد تن گزارش شده که بیش از 90 درصد آن از نوع آذرین و اسکارن است.

کانسارهای آهن ناحیه زرند- بافق- ساغند:

مهمترین کانسارهای آهن کشف شده ایران در این ناحیه واقع شده اند. معادن مهم آهن این منطقه عبارتند از: چغارت، سه چاهون، چادرملو، زرند و چاه گز چندمنطقه که مراحل اکتشاف را می گذرانند عبارتند از میشروان، آنومالی شمالی، آنومالی B و ناریگان.

کانسارهای فسفات ایران

کانسارهای فسفات ایران از نظر سنی از جدید به قدیم به صورت زیر است:

• کانسارهای فسفات زون زاگرس (استانهای لرستان- خوزستان- فارس)
• کانسارهای فسفاته در البرز مرکزی و آذربایجان

معادن منگنز و خاک سرخ:

معادن منگنز فعال ایران در استانهای تهران، اصفهان ومرکزی واقع شده اند. میزان ذخیره قعی واحتمالی معادن منگنز فعال حدود 5/1 میلیون تن است. کانسارهای آهن ناریگان در یزد و چاه باشه در اصفهان حاوی حدود 5 درصد منگنز هستند.

دیگرمعادن ایران عبارتند از معادن کائولین وخاک نسوز- معادن فلرسپات، دولومیت و سیلیس معادن فلورین، زرنیخ ومیکا- معادن زئولیت، بوکسیت وتالک، معادن بنتونیت، گل سفید ومنیزیت و... که هر کدام به نوبه خود در صنایع کشور تاثیر بسزایی دارند و گاها محصولات خود را به دلیل نداشتن تکنولوژی کافی به قیمات ناچیز بهخ خارج از کشور صادر می کنند که گاها بعضی از این مواد که به عنوان باطله هستند حاوی عناصر نادر خاک و... مثل استرانسیم، Th هستند که قیمت فوق العاده زیادی دارند.
در سالهای بعد از انقلاب و مخصوصا در یک دهه اخیر، معادن بسیاری کشف و مورد بهره برداری قرار گرفته است و یا با مطالعات زیاد توسعه یافته اند. در ایران شاید بتوان گفت که منابع معدنی بی انتهایی وجود دارد که شاید بتوان گفت فقط یک هزارم آنها کشف شده اند.